Dr Ana Batrićević
Naučni saradnik
Institut za kriminološka i sociološka istraživanja

Između krivičnog dela ubijanja i zlostavljanja životinja iz člana 269. Krivičnog zakonika, u slučaju kada je ono učinjeno na taj način što je životinja otrovana, i krivičnog dela izazivanja opšte opasnosti iz člana 278. Krivičnog zakonika postoje određene sličnosti. Zbog toga se često postavlja pitanje odnosa između ova dva krivična dela. Pitanje je kada će se neko lice koje je, na primer, ostavilo otrov u parku ili drugoj sličnoj javnoj površini sa namerom da taj otrov bude konzumiran od strane životinja teretiti za krivično delo ubijanja i zlostavljanja životinja a kada za krivično delo izazivanja opšte opasnosti.

Krivično delo ubijanja i zlostavljanje životinja iz člana 269. čini lice koje kršeći propise ubije, povredi, muči ili na drugi način zlostavlja životinju. Ono će se kazniti novčanom kaznom ili zatvorom do jedne godine. Ako je usled tog dela došlo do ubijanja, mučenja ili povređivanja većeg broja životinja, ili je delo učinjeno u odnosu na životinju koja pripada posebno zaštićenim životinjskim vrstama, učinilac će se kazniti novčanom kaznom ili zatvorom do tri godine. Poseban oblik krivičnog dela ubijanja i zlostavljanja životinja čini lice koje iz koristoljublja organizuje, finansira ili je domaćin borbe između životinja iste ili različite vrste ili ko organizuje ili učestvuje u klađenju na ovakvim borbama. Ono će se kazniti se zatvorom od tri meseca do tri godine i novčanom kaznom. 

Krivično delo izazivanja opšte opasnosti iz člana 278. postoji ako neko lice požarom, poplavom, eksplozijom, otrovom ili otrovnim gasom, radioaktivnim ili drugim jonizujućim zračenjem, električnom energijom, motornom silom ili kakvom drugom opšteopasnom radnjom ili opšteopasnim sredstvom izazove opasnost za život ili telo ljudi ili za imovinu većeg obima. Za ovo delo propisane su kazna zatvora od šest meseci do pet godina i novčana kazna. Istom kaznom  kazniće se službeno ili odgovorno lice koje ne postavi propisane uređaje za zaštitu od požara, poplave, eksplozije, otrova ili otrovnog gasa, radio-aktivnih ili drugih jonizujućih zračenja, električne energije ili drugih opasnih sredstava ili ove uređaje ne održava u ispravnom stanju ili ih u slučaju potrebe ne stavi u dejstvo ili uopšte ne postupa po propisima ili tehničkim pravilima o merama zaštite i time izazove opasnost za život ili telo ljudi ili za imovinu većeg obima. Ako je ovo delo učinjeno na mestu gde je okupljen veći broj ljudi (na primer, u parku, na trgu, ulici...), tada postoji njegov teži oblik za koji je propisana i stroža kazna, pa će se učinilac kazniti zatvorom od jedne do osam godina i novčanom kaznom. Ako je delo iz stava učinjeno upotrebom vatrenog oružja, učinilac će se kazniti zatvorom od dve do deset godina. Ako je učinilac postupao iz nehata, odnosno ako je bio svestan da svojom radnjom može učiniti delo, ali je olako držao da do toga neće doći ili da će to moći sprečiti ili kad nije bio svestan da svojom radnjom može učiniti delo iako je prema okolnostima pod kojima je ono učinjeno i prema svojim ličnim svojstvima bio dužan i mogao biti svestan te mogućnosti učinilac će se kazniti zatvorom do tri godine. Naravno, u slučaju namernog postavljanja otrova nema govora o nehatu, već je u pitanju umišljaj.    

Za postojanje krivičnog dela izazivanja opšte opasnosti je potrebno da je usled preduzimanja neke od radnji izvršenja nastupila posledica koja se sastoji u prouzrokovanju konkretne opasnosti za život ili telo ljudi ili za imovinu većag obima. To se procenjuje u zavisnosti od okolnosti svakog konkretnog slučaja, što čini sud na osnovu raspoloživoih dokaza. U nekim situacijama usled, na primer, ostavljanja otrova namenjenog životinjama na određenim mestima gde se kreće veliki broj ljudi, a posebno dece, može biti izvršeno upravo ovo krivično delo.  Pri tome treba naglasiti da će tada krivično delo izazivanja opšte opasnosti postojati neovisno od toga da li je u konkretnom slučaju došlo do konzumiranja otrova od strane životinja, odnosno do njihovog usmrćivanja ili pogoršanja njihovog zdravlja. Dakle, dovoljno je i samo ostavljanje otrova, pod uslovom da je time izazvana opasnost za život ili telo ljudi ili za imovinu većeg obima. Da li je takva opasnost izazvana, zavisi od svakog konkretnog slučaja i na sudu je da, u zavisnosti od okolnosti (vrste otrova, količine, mesta na kome je ostavljen i drugih okolnosti svakog pojedinačnog slučaja) utvrdi njeno postojanje ili nepostojanje. 

Može se desiti da životinje u konkretnom slučaju i ne konzumiraju otrov koji im je učinilac „namenio“, pa će se tada on teretiti samo za krivično delo izazivanja opšte opasnosti. Međutim, ako bi usled ostavljanja otrova životinjama na određenom mestu istovremeno bila prouzrokovana konkretna opasnost za život ili telo ljudi ili za imovinu većeg obima i ako bi životinje taj otrov konzumirale usled čega bi došlo do njihove patnje i/ili smrti, učinilac bi odgovarao za oba dela. U krivičnom pravu se to naziva sticaj između krivičnih dela (član 60. Krivičnog zakonika). Tada će sud prvo utvrditi kazne za svako od tih dela, pa će za sva ta dela izreći jedinstvenu kaznu. Ako je za ta krivična dela u sticaju sud utvrdio kazne zatvora, povisiće najtežu utvrđenu kaznu, s tim da jedinstvena kazna ne sme dostići zbir utvrđenih kazni, niti preći dvadeset godina zatvora. Detaljnije odredbe o odmeravanju kazne za krivična dela učinjena u sticaju sadržane su u članu 60 Krivičnog zakonika.

Članak je objavljen prvi put na sajtu udruženja LINK (tada Ljudi za životinje), u februaru 2012. godine

Stručni članci

  • Razlozi za izricanje malog broja osuđujućih presuda učiniocima krivičnog dela ubijanja i zlostavljanja životinja +

    Razlozi za izricanje malog broja osuđujućih presuda učiniocima krivičnog dela ubijanja i zlostavljanja životinja Opširnije...
  • Uloga civilnog sektora u povezivanju lokalnih i nacionalnih epidemioloških izazova +

    Uloga civilnog sektora u povezivanju lokalnih i nacionalnih epidemioloških izazova Opširnije...
  • Terapeutski uticaj kućnih ljubimaca na zdravlje ljudi +

    Terapeutski uticaj kućnih ljubimaca na zdravlje ljudi Opširnije...
  • Aflatoksin u hrani i hrani za životinje je ozbiljna pretnja za zdravlje +

    Aflatoksin u hrani i hrani za životinje je ozbiljna pretnja za zdravlje Opširnije...
  • Trovanje životinja –veterinarsko medicinski i krivično pravni aspekti +

    Trovanje životinja –veterinarsko medicinski i krivično pravni aspekti Opširnije...
  • Bihevioristika - uloga i značaj za veterinarsku medicinu i dobrobit životinja +

    Bihevioristika - uloga i značaj za veterinarsku medicinu i dobrobit životinja Opširnije...
  • Uključivanje životinja u programe rada sa osuđenim licima +

    Uključivanje životinja u programe rada sa osuđenim licima Opširnije...
  • Uhvati – steriliši - vrati, zadrži ili udomi +

    Uhvati – steriliši - vrati, zadrži ili udomi Opširnije...
  • Uporedna analiza odštetnih zahteva i ujeda pasa +

    Uporedna analiza odštetnih zahteva i ujeda pasa Opširnije...
  • Trovanje pasa – odnos između krivičnog dela ubijanja i zlostavljanja životinja iz člana 269. Krivičnog zakonika i krivičnog dela izazivanja opšte opasnosti iz člana 278. Krivičnog zakonika +

    Trovanje pasa – odnos između krivičnog dela ubijanja i zlostavljanja životinja iz člana 269. Krivičnog zakonika Opširnije...
  • 1
  • 2